Alcoa Fjarðaál

Hlutverk álvers Alcoa Fjarðaáls á Reyðarfirði er að framleiða ál á öruggan, hagkvæman og samfélagslega ábyrgan hátt. Stefna fyrirtækisins er að einbeita sér að þessari kjarnastarfsemi og láta öðrum fyrirtækjum eftir ýmsa stoðþjónustu sem tengist rekstrinum. Á þennan hátt stuðlar Alcoa Fjarðaál að uppbyggingu atvinnulífs á svæðinu.

Alcoa Fjarðaál hóf framleiðslu á áli í álverinu við Reyðarfjörð í byrjun apríl 2007 og var framleiðslan komin í fulla afkastagetu í ágúst 2008. Framleiðsluheimild álversins í dag er allt að 360 þúsund tonn af áli á ári samkvæmt starfsleyfi. Á árinu 2025 framleiddi Alcoa Fjarðaál 351.059 tonn af áli í kerskála og heildarmagn vöru frá steypuskála voru 351.564 tonn af áli.  

Fjöldi starfsfólks Alcoa Fjarðaáls var 574 árið 2025. Auk þeirra vinna að jafnaði um 250 verktakar á vegum annarra fyrirtækja í álverinu eða á lóð álversins við ýmis störf svo sem framleiðslu, viðhald, þjónustu og ráðgjöf.

Fyrirtækið starfar samkvæmt starfsleyfi útgefnu þann 13. desember2024. Starfsemi fyrirtækisins fellur undir fyrirtækjaflokk 2.5, álframleiðslu, samkvæmt lögum nr. 7/1998 um hollustuhætti og mengunarvarnir. Gildistími starfsleyfisins er til 2040 og fer Umhverfisstofnun með eftirlit með starfsemi álframleiðslunnar.

Framleiðsluferli

Kerskáli

Framleiðsluheimild álversins í dag er allt að 360 þúsund tonn af áli á ári samkvæmt starfsleyfi. Á árinu 2025 framleiddi Alcoa Fjarðaál 351.564 tonn af áli í kerskála. Fjöldi starfsfólks Alcoa Fjarðaáls var 574 árið 2025. Auk þeirra vinna að jafnaði um 250 verktakar á vegum annarra fyrirtækja í álverinu eða á lóð álversins við ýmis störf svo sem framleiðslu, viðhald, þjónustu og ráðgjöf.

Steypuskáli

Á árinu 2025 skiptist framleiðslan upp í 56% álhleifa, 5% t- barrar, 17% melmistangir og 21% vír. 1% framleiðslunnar var frávikavara sem var seld til endurbræðslu. Heildarmagn vöru frá steypuskála voru 351. 564 tonn af áli.

Stjórnarhættir

Alcoa Fjarðaál fylgir gildum og leiðbeiningum Alcoa Corporation um góða og ábyrga stjórnarhætti sem tryggja faglega og skilvirka starfsemi á öllum sviðum fyrirtækisins. Í rekstrinum er lögð áhersla á gagnsæi, ábyrgð og traust, og heilindi eru meðal grunngilda fyrirtækisins. Stjórnendur hvetja starfsfólk til að starfa af heiðarleika, fagmennsku og með opnum samskiptum, og þessi gildi eru studd með skýrum siðareglum og vinnureglum sem styðja við vandaða og siðferðilega ákvarðanatöku í daglegum verkefnum.

Fyrirtækið fylgir alþjóðlegum viðmiðum um góða stjórnarhætti og hefur komið á fjölbreyttum ferlum og verkfærum til að styrkja eftirlit og áhættustjórnun. Alcoa Fjarðaál starfar samkvæmt alþjóðlegri reglufylgniáætlun (Global Compliance Program ) Alcoa Corporation, sem felur meðal annars í sér reglubundna fræðslu um siðferði og lagaramma, innri úttektir og skýrar boðleiðir fyrir starfsfólk til að tilkynna áhyggjuefni eða mögulegt misferli. Alcoa Fjarðaál styður einnig alþjóðleg viðmið á borð við Global Compact og fylgir bestu starfsvenjum á sviði sjálfbærni, vinnuréttar og ábyrgra stjórnarhátta.

Gagnsæi er lykilþáttur í stjórnarháttum fyrirtækisins. Árlega birtir Alcoa Fjarðaál sjálfbærniupplýsingar í samræmi við Global Reporting Initiative (GRI), sem veita hagsmunaaðilum skýrar, samanburðarhæfar og áreiðanlegar upplýsingar um áhrif starfseminnar á umhverfi, samfélag og efnahag.

Vottanir

Alcoa Fjarðaál starfar eftir samþættum stjórnkerfum sem uppfylla kröfur helstu alþjóðlegra staðla á sviði gæða, umhverfis, heilbrigðis og öryggis, jafnlauna og orkunýtingar. Fyrirtækið heldur áfram að viðhalda stöðugum umbótum, markvissri og kerfisbundinni stjórnun, ásamt gagnsæi í rekstri og stóðst allar árlegar vottunarúttektir á árinu 2025.

ISO stjórnkerfisvottanir

AlcoaFjarðaál er vottað samkvæmt eftirfarandi ISO stjórnkerfisstöðlum:

  • ISO 9001:2015 – gæðastjórnunarkerfi (Quality Management System) sem setur fram kröfur um kerfisbundna nálgun á
    gæðum, stöðugar umbætur og að uppfylla væntingar viðskiptavina. Vottunin staðfestir að fyrirtækið hafi skýra sýn á þjónustu og afurðir, skilvirkar verklagsreglur og ferla sem tryggja rekjanleika, lagalegt samræmi og áreiðanlega þjónustu.
  • ISO 14001:2015 – umhverfisstjórnunarkerfi (Environmental Management System) sem styður fyrirtækið við að greina, stýra og draga úr umhverfisáhrifum starfseminnar.   
  • ISO 45001:2018 – stjórnunarkerfi fyrir heilbrigði og öryggi á vinnustað (Occupational Health andSafety). Staðallinn styrkir getu skipulagsheilda til að tryggja öruggt og heilbrigt vinnuumhverfi og styður við ábyrgar vinnuaðferðir.
  • ISO 50001:2018 – orkustjórnunarkerfi (Energy Management System). Staðallinn var innleiddur á árinu 2024 og felur í sér kerfisbundið ferli til að bæta orkunýtingu, lækka kostnað, draga úr kolefnisspori og auka skilvirkni. Alcoa Fjarðaál lauk tveimur stigum vottunarferlisins árið 2024 og hlaut formlega vottun í janúar 2025 án frávika. Fyrirtækið er eitt það fyrsta á Íslandi til að innleiða þennan staðal.

Aðrar vottanir

  • IATF 16949:2016 – gæðastjórnunarstaðall bifreiðaiðnaðarins sem tryggir að varahlutir og efni sem nýtast í framleiðslu bílaframleiðenda uppfylli strangar kröfur um öryggi, gæði og rekjanleika.
  • ASI – Aluminium Stewardship Initiative – alþjóðleg vottun fyrir álvinnslu og birgðakeðju (Performance Standard og Chain of Custody). Vottunin staðfestir samfélagslega ábyrga framleiðslu, ábyrga nýtingu hráefna og áreiðanlega stjórnun í virðiskeðju áliðnaðar. Alcoa Fjarðaál fékk bráðabirgðavottun árið 2020 og fullnaðarvottun árið 2021. Fyrirtækið er einnig hluti af vottun móðurfélagsins fyrir rekjanlega birgðakeðju. Næsta úttekt á ASI staðlinum fer fram árið 2027.
  • ÍST 85:2012 – Jafnlaunastaðall. Alcoa Fjarðaál fékk vottun árið 2017 og var fyrsta stórfyrirtækið á Íslandi til að uppfylla kröfur staðalsins. Vottunin tryggir að formlegt, gagnsætt og kerfisbundið jafnlaunakerfi sé til staðar.

Úttektir 2025

Alcoa Fjarðaál stóðst allar árlegar úttektir árið 2025. Engin veruleg frávik voru skráð og staðfestu úttektirnar að stjórnkerfin væru vel innleidd, virk og í samræmi við kröfur staðlanna.

Stefna um samfélagsábyrgð

Áherslur Alcoa Fjarðaáls í samfélagsábyrgð endurspegla markmið og stefnu fyrirtækisins um að laga starfsemi sína að hugmyndafræði sjálfbærrar þróunar. Meginmarkmiðið er að ná jafnvægi milli starfsemifyrirtækisins og umhverfis-, efnahags- og samfélagslegra þátta. Frá upphafi starfseminnar hefur átt sér stað vöktun umhverfis-, samfélags- og efnahagsvísa og þeim upplýsingum verið miðlað á vefsíðunni sjalfbaerni.is.

Hlutverk álvers Alcoa Fjarðaáls á Reyðarfirði er að framleiða ál á öruggan, umhverfisvænan og hagkvæman hátt í samræmi við kröfur starfsleyfis og gildandi laga og reglugerða. Stefna félagsins er að einbeita sér að þessari kjarnastarfsemi og fela öðrum fyrirtækjum ýmsa stoðþjónustu sem tengist rekstrinum. Með því stuðlar Fjarðaál að uppbyggingu atvinnulífs á Austurlandi og eflingu svæðisbundinnar verðmætasköpunar.

Alcoa Fjarðaál leggur ríka áherslu á að hlúa að mannauði sínum í samræmi við gildi móðurfélagsins um heilindi, árangur, umhyggju og hugrekki. Félagið hefur jafnframt innleitt heimsmarkmið Sameinuðu þjóðanna og styðst við þau í framkvæmd samfélagsstefnu sinnar.

Samræming við Alcoa Global ESG

Aðferðafræði Fjarðaáls í samfélagsábyrgð er samræmd stefnu og framsetningu móðurfélagsins um umhverfis-, félags- og stjórnarhætti (ESG). Við speglum áherslur Alcoa Global um Approach to Sustainability, langtímamarkmið og efnisgreiningu og birtum frammistöðu með hliðsjón af GRI‑stöðlum. Þessi samræming tryggir að markmið, umbætur og stjórnarhættir Fjarðaáls séu í takt við heildarstefnu Alcoa og tryggir gagnsæi gagnvart hagsmunaaðilum.

Mannauður

Almenn velferð og öryggi starfsfólks eru ávallt í forgangi. Lögð er áhersla á helgun og virka þátttöku starfsfólks í starfsumhverfi sem hvetur til stöðugra umbóta og styður við þjálfun og menntun.

Alcoa Fjarðaál vinnur markvisst að því að efla jafnrétti, fjölbreytileika og heilbrigða vinnustaðarmenningu. Fyrirtækið fylgir viðmiðum Jafnréttissáttmála UN Women og UN Global Compact og tryggir að allir einstaklingar hafi jafna möguleika á starfsþróun og úthlutun verkefna, óháð kyni, uppruna eða kynhneigð.

Við mótun mannauðsstefnu lítur Fjarðaál meðal annars til heimsmarkmiða Sameinuðu þjóðanna nr. 3 um góða heilsu og velferð og nr. 5 um jafnrétti kynjanna.

Mannauður

Umhverfi

Alcoa Fjarðaál fylgir stefnu móðurfélagsins í umhverfis-, heilsu- og öryggismálum. Frammistaða er vöktuð með reglulegum mælingum og markvissum umbótum sem miða að því að draga úr umhverfisáhrifum starfseminnar og tryggja ábyrga nýtingu auðlinda.

Umhverfisfótspor fyrirtækisins hefur verið kortlagt með það að markmiði að lágmarka áhrif á innra og ytra umhverfi. Í starfseminni er unnið að stöðugum umbótum sem fela m.a. í sér betri auðlindanýtingu, minni úrgang og mengun og áframhaldandi samdrátt í losun gróðurhúsalofttegunda.

Við stefnumótun í umhverfismálum eru höfð í huga heimsmarkmið nr. 12 um ábyrga neyslu og framleiðslu og nr. 13 um aðgerðir í loftslagsmálum.

Unhverfi

Efnahagur/virðiskeðja

Samfélagsábyrgð Alcoa Fjarðaáls felst einnig í því að tryggja fjárhagslega sjálfbærni starfseminnar og skapa jákvæð efnahagsleg áhrif í nærsamfélaginu.

Alcoa Fjarðaál stuðlar að uppbyggingu atvinnulífs á Austurlandi með því að bjóða út stoðþjónustu til staðbundinna fyrirtækja sem geta þannig byggt upp og eflt eigin starfsemi samhliða rekstri álversins.

Félagið gerir strangar kröfur til birgja og þjónustuaðila varðandi umhverfis-, heilsu- og öryggismál og framlag þeirra til samfélagsábyrgðar. Birgjar þurfa jafnframt að vera samkeppnishæfir í verði og þjónustu.

Við efnahagslega stefnumótun er horft til heimsmarkmiðs nr. 8 um góða atvinnu og hagvöxt.

Efnahagur

Samfélag

Alcoa Fjarðaál leggur áherslu á opið og virkt samtal við alla hagsmunaaðila. Góðir og gegnsæir stjórnarhættir eru forsenda þess að treysta hag hluthafa og annarra hagsmunaaðila.

Fjarðaál vinnur náið með sveitarfélögum, stofnunum og öðrum hagsmunaaðilum að uppbyggingu samfélagslegra innviða, m.a. tengdum samgöngum, nýsköpun, menntamálum og félagsmálum. Þá leggja Alcoa Fjarðaál og Alcoa Foundation til fjármuni til fjölbreyttra samfélagsverkefna, menningarviðburða og uppbyggingar á Austurlandi.

Mikil áhersla er lögð á að fyrirtækið sé virkur þátttakandi í nærsamfélaginu og að boðskapur heimsmarkmiða Sameinuðu þjóðanna sé kynntur og studdur í starfseminni. Þessar áherslur endurspeglast vel í heimsmarkmiði nr. 17 um samstarf og samvinnu um markmiðin.

Samfélag

Samfélagsmarkmið Alcoa Fjarðaáls 2026

Á árinu 2026 mun Alcoa Fjarðaál áfram leggja áherslu á samfélagsábyrgð með skýra tengingu við umhverfi, mannauð, efnahag og samfélag. Áhersla er lögð á gagnsæi, virkt samtal við hagsmunaaðila og ábyrga nýtingu auðlinda. Unnið er markvisst að því að draga úr umhverfisáhrifum, efla öryggi og vellíðan starfsfólks og styðja við jákvæða þróun í nærsamfélaginu.

Alcoa Fjarðaál og starfsfólk Alcoa vinna á hverjum degi eftir gildum fyrirtækisins sem eru:

Heilindi

Árangur

Umhyggja

Hugrekki